Wystawa „Wolność jest w nas” to przejmująca opowieść o buncie, zniewoleniu i niezłomnej walce o prawa obywatelskie w czasach stanu wojennego. Przygotowana w autentycznych murach dawnego więzienia na warszawskim Mokotowie, przy ul. Rakowieckiej 37, przywraca pamięć o tych, którzy nie zgodzili się na odebranie wolności i zapłacili za to najwyższą cenę.

Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL to jedna z najważniejszych nowych placówek muzealnych na mapie Warszawy. Mieści się w dzielnicy Mokotów, w dawnych budynkach więzienia przy ul. Rakowieckiej 37, wzniesionych w latach 1902–1904 przez rosyjskiego zaborcę. Miejsce to jest świadkiem tragicznej historii XX wieku. Podczas okupacji niemieckiej oraz w czasach komunizmu więziono tu, torturowano i mordowano tych, którzy walczyli o wolną Polskę.

Mieliśmy zaszczyt osobiście obejrzeć wystawę czasową „Wolność jest w nas” – opowieść o buncie i zniewoleniu”, zaprezentowaną nam przez dyrektor Muzeum, panią Adriannę Garnik.

Z satysfakcją potwierdzamy również, że nawiązaliśmy współpracę z Muzeum, obejmującą różne inicjatywy historyczne, których celem będzie przybliżanie tej oraz innych wystaw, a także całej tematyki Muzeum młodzieży polonijnej.

Z myślą o odbiorcach, którzy nie mogą odwiedzić Muzeum osobiście, przygotowaliśmy również wersję filmową poświęconą wystawie „Wolność jest w nas”.

Materiał wideo pozwala zajrzeć do wnętrza Pawilonu XII i poczuć atmosferę tego wyjątkowego miejsca. Narratorem opowieści jest Dyrektor Muzeum Adrianna Garnik – która pięknie i barwnie opowiada o tej ważnej wystawie.

Nasz film o wystawie można obejrzeć na kanale Polish Sue pod linkiem:

👉https://youtu.be/vAZeqz6nIW0

Wystawa została przygotowana w wyjątkowo symbolicznym miejscu – Pawilonie XII dawnego więzienia mokotowskiego. To tutaj po 13 grudnia 1981 roku przetrzymywano wielu działaczy opozycji antykomunistycznej.

Pawilon oraz cele więzienne zachowały swój niemal niezmieniony wygląd, co wzmacnia autentyczność i siłę przekazu. Twórcy ekspozycji wykorzystali oryginalną przestrzeń, by opowiedzieć o zbrodniach stanu wojennego, represjach aparatu władzy oraz determinacji ludzi, którzy nie zgodzili się na łamanie podstawowych praw obywatelskich.

Ekspozycja zajmuje trzy piętra pawilonu więziennego, tworząc spójną narrację o wydarzeniach tamtego czasu.

Na parterze pokazano rodzącą się nadzieję społeczną, brutalnie stłumioną po wprowadzeniu stanu wojennego.

Pierwsze piętro ukazuje codzienność obozów internowania – korespondencję, osobiste przedmioty i dokumenty, które oddają los tysięcy zatrzymanych.

Na ostatnim poziomie wystawa opowiada o więźniach politycznych osadzonych na Mokotowie. Przy zamkniętych drzwiach cel widzimy sylwetki ludzi walczących o ten sam cel. W wizjerach umieszczono specjalne peryskopy z cytatami ówczesnych decydentów, jednoznacznie ukazującymi ich stosunek do ofiar represji.

Motywem przewodnim ekspozycji jest wolność słowa, symbolicznie przedstawiona jako „deszcz ulotek” spływających z najwyższej kondygnacji pawilonu na parter. Instalacja plastyczna oraz specjalnie przygotowana ścieżka dźwiękowa, oparta na autentycznych komunikatach radiowych, przywołują atmosferę strachu, napięcia i odwagi tamtych dni.

W gablotach zaprezentowano liczne autentyczne eksponaty z epoki – od powielacza walizkowego, przez megafon używany przez Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, po nadajnik Radia „Solidarność”. Eksponaty te trafiły do zbiorów Muzeum dzięki darczyńcom, którym należą się szczególne wyrazy wdzięczności.

Informacje o wystawie:

📍 Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL

📅 Wystawa „Wolność jest w nas” dostępna od 13 grudnia 2025 r.

🕙 Wtorek–niedziela | 10.00–18.00

🎟 Wstęp wolny

Autor tekstu i zdjęć :   Iwona Golinska 

En 

“Freedom is within us” – Polish Sue visited the moving exhibition at the Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic and established cooperation with the Museum.

The exhibition “Freedom is within us” is a moving story of rebellion, enslavement, and the unwavering fight for civil rights during martial law. Set within the authentic walls of a former prison in Warsaw’s Mokotów district, at 37 Rakowiecka Street, it revives the memory of those who refused to be deprived of their freedom and paid the ultimate price for it.

The Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic is one of the most important new museums in Warsaw. It is located in the Mokotów district, in the former prison buildings at 37 Rakowiecka Street, built between 1902 and 1904 by the Russian occupying power. This place bears witness to the tragic history of the 20th century. During the German occupation and the communist era, those who fought for a free Poland were imprisoned, tortured, and murdered here.

We had the honor of personally viewing the temporary exhibition “Freedom Is Within Us – A Story of Rebellion and Enslavement,” presented by the Museum’s Director, Adrianna Garnik. We are also pleased to confirm that we have established a strategic collaboration with the Museum, encompassing various historical initiatives aimed at bringing this and other exhibitions, as well as the overall theme of the Museum, closer to Polish youth.

For those unable to visit the Museum in person, we have also prepared a video version of the “Freedom Is Within Us” exhibition.

The video allows you to peek inside Pavilion XII and experience the atmosphere of this unique space. Narrated by Museum Director Adrianna Garnik, she beautifully and vividly recounts this important exhibition.

Our film about the Exhibition can be viewed on the Polish Sue channel at the following link:

👉https://youtu.be/vAZeqz6nIW0

The exhibition was prepared in an exceptionally symbolic location – Pavilion XII of the former Mokotów Prison. It was here that many anti-communist opposition activists were imprisoned after December 13, 1981.

The pavilion and the prison cells have retained their almost unchanged appearance, which enhances the authenticity and impact of the message.

The exhibition creators used this unique space to tell the story of the crimes committed during martial law, the repression of the government, and the determination of those who refused to accept the violation of basic civil rights.

The exhibition spans three floors of the prison pavilion, creating a coherent narrative of the events of that time.

The ground floor showcases the emerging social hope that was brutally suppressed after the imposition of martial law. The first floor reveals the everyday life of internment camps – correspondence, personal items, and documents that reflect the fate of thousands of detainees.

The top floor showcases the exhibition about political prisoners imprisoned in the Mokotów district. Behind the closed cell doors, we see the silhouettes of people fighting for the same goal. Special periscopes with quotes from contemporary decision-makers are placed in the peepholes, clearly revealing their attitudes towards the victims of repression.

The exhibition’s leitmotif is freedom of speech, symbolically depicted as a “rain of leaflets” flowing from the top floor of the pavilion to the ground floor. An art installation and a specially prepared soundtrack, based on authentic radio broadcasts, evoke the atmosphere of fear, tension, and courage of those days.

Numerous authentic artifacts from the era are displayed in display cases – from a suitcase mimeograph machine, to a megaphone used by the Human and Civil Rights Movement, to a Radio Solidarity transmitter.

These exhibits were added to the Museum’s collection thanks to donors, who deserve special thanks.

Here is more information about the Exhibition:

📍 Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic

📅 The “Freedom is Within Us” exhibition opens on December 13, 2025.

🕙 Tuesday–Sunday | 10:00 AM–6:00 PM

🎟 Free admission

Author of text and pictures

Iwona Golinska