Dziś mieliśmy zaszczyt uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu w Belwederze, poświęconym jednej z najbardziej niezwykłych postaci polskiej historii – Sergiuszowi Piaseckiemu.

Uroczystość zgromadziła przedstawicieli świata nauki, kultury i instytucji państwowych, a także osoby zaangażowane w pielęgnowanie pamięci historycznej.

Konferencję w sposób profesjonalny i inspirujący poprowadziła Minister Agnieszka Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, podkreślając znaczenie postaci Piaseckiego dla współczesnego rozumienia historii i zagrożeń totalitaryzmu.

W wydarzeniu udział wziął m.in. zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, dr hab. Karol Polejowski, a także przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP.

Polonię brytyjską reprezentowali w dyskusji badacze historii z Londynu – Tomasz Muskus oraz Bartosz Piasecki, obydwoje zaangażowani w walkę o pamięć historyczną i przywracanie należnego miejsca Sergiuszowi Piaseckiemu w świadomości współczesnych pokoleń.

W uroczystości obecna była również Iwona Golińska, reprezentująca Polish Sue w Wielkiej Brytanii i aktywnie działająca na rzecz zachowania pamięci o polskich bohaterach.

Gościem honorowym spotkania był syn Sergiusza Piaseckiego – prof. Władysław Tomaszewicz.

🔎 Człowiek wielu twarzy

Sergiusz Piasecki to postać absolutnie wyjątkowa – żołnierz wojny polsko-bolszewickiej, oficer wywiadu, przemytnik, więzień, a zarazem wybitny pisarz i bezkompromisowy przeciwnik komunizmu. Jego życie przypomina gotowy scenariusz filmu sensacyjnego.

Urodzony w 1901 roku na Kresach, od najmłodszych lat doświadczał trudnych warunków życia, przemocy i niesprawiedliwości. Był świadkiem rewolucji bolszewickiej, co na zawsze ukształtowało jego poglądy i niechęć do systemów totalitarnych.

⚔️ Żołnierz, agent, więzień

Piasecki walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, a następnie został jednym z najskuteczniejszych agentów polskiego wywiadu działających na terenach sowieckich. Jego działalność była niezwykle ryzykowna – wielokrotnie nielegalnie przekraczał granice i prowadził operacje wywiadowcze.

Burzliwy charakter i dramatyczne losy doprowadziły go jednak do konfliktu z prawem. Skazany początkowo na karę śmierci (zamienioną na 15 lat więzienia), trafił do ciężkiego więzienia na Świętym Krzyżu. To właśnie tam narodził się jego talent literacki.

✍️ Narodziny pisarza

W więzieniu Piasecki napisał swoje pierwsze powieści, w tym najsłynniejszą – „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”, która przyniosła mu ogromną popularność i ostatecznie wolność.

Jego twórczość, bezkompromisowa i oparta na osobistych doświadczeniach, została w okresie PRL objęta cenzurą, co sprawiło, że przez lata pozostawał postacią marginalizowaną w oficjalnym obiegu kultury.

🎭 Wystawa, teatr i dyskusja

Zaprezentowana została wystawa „Siedem Twarzy Sergiusza Piaseckiego”, przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej. Ekspozycja ukazuje kolejne etapy życia bohatera – od żołnierza i wywiadowcy, przez więźnia, aż po pisarza i emigranta. Wystawa zawiera unikatowe materiały z archiwów polskich, brytyjskich i litewskich, w tym fotografie, rękopisy oraz akwarele Piaseckiego.

Na wydarzenie zaproszony został zespół Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie – instytucji od dekad promującej język polski, kulturę i dziedzictwo narodowe na Wileńszczyźnie.

Aktorzy zaprezentowali znakomitą inscenizację „Zapisków oficera Armii Czerwonej” – przenikliwej satyry ukazującej realia sowieckiego systemu i mentalność jego funkcjonariuszy.

Następnie odbył się panel dyskusyjny pt. „Jestem wrogiem bolszewików… Sergiusz Piasecki (1899–1964)”, z udziałem prof. Władysława Tomaszewicza, dr hab. Tomasza Balbusa, Bartosza Piaseckiego oraz Tomasza Muskusa, którzy przybliżyli mniej znane aspekty życia i działalności pisarza.

🎤 Wywiad Polish Sue

Przy okazji tego wyjątkowego wydarzenia Polish Sue przeprowadziła również wywiad z synem Sergiusza Piaseckiego – prof. Władysławem Tomaszewiczem.

To niezwykle poruszająca rozmowa, w której wybrzmiewają osobiste wspomnienia, refleksje oraz spojrzenie na dziedzictwo jednego z najbardziej fascynujących bohaterów polskiej historii.

👉 Wywiad można obejrzeć tutaj:

https://youtu.be/fwo4DAispKg?is=Uz5TZCYcLN95ta7j

🇵🇱 Pamięć i odpowiedzialność

Podczas wydarzenia wyraźnie wybrzmiał przekaz, że to młode pokolenie jest kluczowe dla podtrzymywania pamięci o polskich bohaterach.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podkreślił, że:

to właśnie młodzież jest nadzieją na przyszłość i strażnikiem historii, którą należy pielęgnować i przekazywać dalej.

Warto również zaznaczyć, że Prezydent Karol Nawrocki, jeszcze jako Prezes Instytutu Pamięci Narodowej, odegrał istotną rolę w przywracaniu postaci Piaseckiego do świadomości publicznej – inicjując wystawy, publikacje oraz działania edukacyjne, w tym anglojęzyczne wydania jego twórczości.

We wrześniu 2025 roku, już jako Prezydent RP, uczestniczył w sprowadzeniu szczątków Sergiusza Piaseckiego do Polski z Wielkiej Brytanii. W swoim wystąpieniu podkreślił:

„Dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy życiorysu i literatury Sergiusza Piaseckiego po to, aby mówić prawdę o bolszewizmie (…)”.

🤝 Wspólne dzieło pamięci

Uroczystość w Belwederze, wpisująca się w obchody Roku Sergiusza Piaseckiego, została zorganizowana dzięki zaangażowaniu Instytutu Pamięci Narodowej oraz jego zastępcy prezesa dr hab. Karola Polejowskiego.

Istotne wsparcie zapewniła również Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego – w tym jej Prezes Mikołaj Falkowski oraz Członek Zarządu Krzysztof Lisek.

🇵🇱 Dlaczego to ważne dziś?

Udział w tym wydarzeniu był dla nas ogromnym zaszczytem i przypomnieniem, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o bohaterach, którzy mieli odwagę przeciwstawić się totalitaryzmowi.

Sergiusz Piasecki pozostaje symbolem odwagi, niezależności i walki o prawdę – wartości, które są fundamentem naszej tożsamości narodowej.

Polish Sue

Pamiętamy. Edukujemy. Przekazujemy dalej. 🇵🇱

Tekst i Foto: Polish Sue

Source: IPN, KPRP