90. Rocznica nadania imienia ORP „Błyskawica” zostala uczczona w Londynie podczas 4 edycji „DNI ORP BŁYSKAWICA”.
Wernisaż wystawy IPN „Szlaki Nadziei” uświetnił obchody tej ważnej daty w historii Polskiej Marynarki Wojennej.
10 października 2026 roku w Household Cavalry Museum – Muzeum Kawalerii Królewskiej w Londynie odbyły się uroczystości upamiętniające 90. rocznicę nadania imienia jednego z najsłynniejszych polskich okrętów wojennych – ORP „Błyskawica”.
Wydarzenie zorganizowały wspólnie Instytut Pamięci Narodowej oraz Polish Sue Association, które w 2026 roku obchodzi również dziesięciolecie swojej działalności.
Uroczystość połączyła historię polskiej Marynarki Wojennej, pamięć o polskich bohaterach II wojny światowej, edukację młodego pokolenia oraz pielęgnowanie przyjaźni polsko-brytyjskiej.
Wśród gości przedstawiciele Ambasady RP, brytyjskich władz i środowisk polonijnych
Gościem honorowym wydarzenia była hrabina Katarzyna Raczyńska, córka hrabiego Edwarda Raczyńskiego, prezydenta RP na uchodźstwie w latach 1979–1986, oraz hrabiny Cecylii Raczyńskiej – matki chrzestnej ORP „Błyskawica”.
Jej obecność nadała uroczystości wyjątkowy, osobisty wymiar i przypomniała o rodzinie, której historia jest nierozerwalnie związana z polską dyplomacją oraz dziejami okrętu.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się również przedstawiciele brytyjskich weteranów a przy wejściu do Muzeum wartę pełnili żołnierze Kawalerii Królewskiej.
Gości uroczyście przywitała Nicola Ayrton – Guest, dyrektor Household Cavalry Museum, która w swym przemówieniu wskazała na długą i ważną polsko-brytyjską przyjaźń i współpracę między naszymi narodami.
Na spotkanie przybyli także przedstawiciele brytyjskich władz samorządowych na czele z Chancellor (Kanclerz) Judy Saida – burmistrzem londyńskiej dzielnicy Merton (Mayor of the London Borough of Merton).
W obchodach uczestniczyli przedstawiciele Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie: Clarinda Calma, oraz Ataszatu – na czele z Attaché płk. Rafałem Nowakiem.
Licznie stawili się także przedstawiciele środowisk polonijnych, w tym Ogniska Polskiego, reprezentowanego przez prezesa Piotra Michalika.
Radę Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowała Sekretarz Rady Iwona Golińska wraz z członkiem Rady Bartoszem Piaseckim.
Specjalnymi gośćmi były rodziny marynarzy związane z historią ORP BŁYSKAWICA i Marynarki Wojennej – Rebecca Langridge wraz z córką Zoe Marie Langridge.
Jej pradziadek, mat – artylerzysta Henryk Jach służył na Błyskawicy podczas 2 wojny i uczestniczył w obronie miasta Cowes w 1942 roku. Henryk Jach słuzył w Marynarce Wojennej ponad 7 lat w kluczowych latach wojny – od 1940 do 1947г.
W spotkaniu uczestniczyli takze dyrektorzy, nauczyciele a także młodzież ze szkół polonijnych, oraz sympatycy polskiej historii.
„Płyń po morzach i oceanach” – chrzest ORP „Błyskawica”
Głównym punktem obchodów była 90. rocznica wodowania i chrztu ORP „Błyskawica”. Uroczystość odbyła się 1 października 1936 roku w stoczni J. Samuel White & Co. Ltd. w Cowes na wyspie Wight. Matką chrzestną nowoczesnego niszczyciela została Cecylia Raczyńska.
„90 lat temu, 1 października 1936 roku, w stoczni J. Samuel White & Co. Ltd. w mieście Cowes na wyspie Wight – i tu z wdzięcznością i wzruszeniem spoglądam na panią Katarzynę Raczyńską – Cecylia Raczyńska, mama pani Katarzyny, wypowiedziała sakramentalną formułę „płyń po morzach i oceanach”, zostając matką chrzestną nowoczesnego niszczyciela „Błyskawica” i przyjmując go do polskiej Marynarki Wojennej, gdzie dołączył do bliźniaczego okrętu ‚Grom’” – powiedział zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
Dziś ORP „Błyskawica”, zacumowana w porcie w Gdyni, jest najstarszym zachowanym niszczycielem-weteranem z okresu II wojny światowej.
Pozostaje pływającym pomnikiem polskiego męstwa, chwały i niezłomnego dążenia do wolności, a także symbolem wiernej służby pod biało-czerwoną banderą.
List Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do uczestników uroczystości
Do uczestników obchodów skierowany został list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Karola Nawrockiego.
List podpisany został przez podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Agnieszkę Jędrzak.
W imieniu Prezydenta RP i Minister Jędrzak list odczytała prezes Polish Sue Association i sekretarz Rady Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP Iwona Golińska.
W przesłaniu podkreślono, że ORP „Błyskawica” jest jednym z najważniejszych symboli polskiej odwagi, wierności sojusznikom i służby na rzecz wolności.
„Dziś ORP „Błyskawica” to pływający pomnik polskiego męstwa, chwały i niezłomnego dążenia do wolności, jak również symbol wiernej służby pod biało-czerwoną banderą. Zacumowana w porcie w Gdyni jednostka jest najstarszym zachowanym niszczycielem-weteranem z tamtego okresu oraz jedynym alianckim okrętem bojowym, który aktywnie i bez przerw walczył u boku Royal Navy od pierwszego do ostatniego dnia wojny” – zaznaczono w liście.
W liście przypomniano również, że historia ORP „Błyskawica” jest częścią wspólnego dziedzictwa Polski i Wielkiej Brytanii. Okręt symbolizuje poświęcenie polskich marynarzy oraz więzi, jakie połączyły oba narody w najtrudniejszych momentach XX wieku.
Prezydent, za pośrednictwem listu przekazanego przez minister Agnieszkę Jędrzak, wyraził uznanie dla organizatorów uroczystości oraz dla Polish Sue Association za działania na rzecz pielęgnowania pamięci historycznej, edukacji młodego pokolenia i wzmacniania przyjaźni polsko-brytyjskiej.
List dowódcy ORP „Błyskawica” do uczestników
Do uczestników uroczystości wystosowany został również list dowódcy ORP „Błyskawica”, komandora por. Pawła Ogórka.
W swoim przesłaniu dowódca podkreślił, że współczesna załoga okrętu czuje się spadkobierczynią tradycji marynarzy, którzy służyli na ORP „Błyskawica” podczas wojny.
W liście znalazły się słowa uznania dla organizatorów obchodów oraz wszystkich osób, które pielęgnują pamięć o okręcie i jego załodze. Komandor por. Ogórek przypomniał, że nazwa „Błyskawica” zobowiązuje do wierności wartościom takim jak honor, odwaga, odpowiedzialność i gotowość do służby.
Przesłanie dowódcy połączyło historię przedwojennej i wojennej załogi z misją współczesnego okrętu. Pokazało, że tradycja ORP „Błyskawica” nie jest jedynie wspomnieniem, lecz pozostaje żywa i przekazywana kolejnym pokoleniom marynarzy.
Household Cavalry Museum – spotkanie z żywą historią
Gości powitała dyrektor Household Cavalry Museum, która następnie oprowadziła uczestników po muzeum, przybliżając historię jednej z najbardziej rozpoznawalnych formacji wojskowych Wielkiej Brytanii.
Muzeum mieści się w budynku związanym z działalnością kawalerii dworu brytyjskiego – Household Cavalry, a jego wyjątkowość polega na tym, że można tu zobaczyć nie tylko historyczne eksponaty, lecz także fragment codziennego funkcjonowania jednostki, która nadal pełni służbę.
Uczestnicy mieli okazję zobaczyć królewskie stajnie, poznać tradycje kawalerii oraz z bliska przyjrzeć się wyposażeniu i umundurowaniu żołnierzy. Nie zabrakło również możliwości przymierzenia wybranych elementów historycznych strojów, w tym umundurowania kawaleryjskiego, oraz obejrzenia rynsztunku i zbroi.
Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się możliwość poznania tradycji związanych z uroczystymi obchodami urodzin brytyjskiego monarchy, w tym słynną paradą Trooping the Colour, organizowaną tradycyjnie w czerwcu.
Ta część wydarzenia pozwoliła uczestnikom doświadczyć historii w bezpośredni i angażujący sposób, a zarazem lepiej zrozumieć znaczenie tradycji wojskowych w brytyjskiej kulturze.
Wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”
Wojenne losy ORP „Błyskawica” są ważnym rozdziałem polskiej historii II wojny światowej. Tym losom poświęcona jest wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, zaprezentowana podczas wizyty w Londynie.
Ekspozycja przypomina o drodze Polaków, którzy po wybuchu wojny znaleźli się poza granicami ojczyzny, a następnie walczyli o wolność Polski i innych narodów na różnych frontach. Historia ORP „Błyskawica” wpisuje się w tę opowieść jako przykład niezłomnej służby, odwagi i wierności sprawie niepodległości.
Wernisaż wystawy wzbogacił program obchodów, ukazując losy polskich żołnierzy w szerszym kontekście wojennych doświadczeń narodu. Plansze i materiały prezentowane na ekspozycji stały się punktem wyjścia do rozmów o odpowiedzialności za pamięć historyczną oraz o znaczeniu polskiego wysiłku zbrojnego na rzecz wolności Europy.
Zespół Żywiec wprowadził polski folklor i narodowe barwy
Wyjątkową oprawę wydarzenia zapewnił zespół Żywiec, który uświetnił spotkanie pięknymi polskimi strojami ludowymi.
Ich obecność w historycznych wnętrzach londyńskiego muzeum podkreśliła bogactwo polskiej kultury i tradycji, tworząc wyjątkowy pomost pomiędzy polskim dziedzictwem a brytyjskim otoczeniem.
Kolorowe stroje, przywiązanie do tradycji i zaangażowanie zespołu przypomniały, że pielęgnowanie pamięci narodowej to nie tylko opowiadanie o przeszłości, lecz także przekazywanie młodszym pokoleniom języka, kultury i tożsamości.
Obrona Cowes – jeden z najważniejszych rozdziałów wojennych dziejów okrętu
Szczególne miejsce w historii ORP „Błyskawica” zajmuje obrona miasta Cowes podczas niemieckiego nalotu w nocy z 4 na 5 maja 1942 roku. Dowodzona przez komandora Wojciecha Franckiego załoga okrętu prowadziła intensywny ogień przeciwlotniczy, przyczyniając się do obrony miasta i jego mieszkańców.
Wydarzenie to stało się symbolem odwagi polskich marynarzy oraz ich zaangażowania w obronę brytyjskiego sojusznika. Pamięć o okręcie jest zarazem pamięcią o ludziach, którzy daleko od ojczyzny pozostali wierni przysiędze i walczyli o wolność Polski i Europy.
„Błyskawica – bohater morza”-druga edycja konkursu rysunkowego dla dzieci szkół polonijnych.
Kulminacyjnym momentem wydarzenia było wręczenie nagród laureatom drugiej edycji konkursu dla dzieci i młodzieży „Błyskawica – bohater morza”, poświęconego ORP Błyskawica i historii polskich marynarzy.
Konkurs, organizowany przez Polish Sue Association, zachęca młodych uczestników do poznawania historii poprzez twórczość, samodzielne poszukiwania i artystyczne interpretacje wydarzeń z przeszłości.
Tegoroczna, druga edycja ponownie spotkała się z dużym zainteresowaniem.
Dla organizatorów szczególnie ważne jest to, że historia polskiej Marynarki Wojennej staje się inspiracją dla dzieci i młodzieży wychowujących się zarówno w polskich, jak i brytyjskich realiach. Uczestnicy otrzymali pamiątkowe medale i dyplomy od organizatorów.
Nagrody wręczył osobiście dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, podkreślając znaczenie edukacji historycznej i budowania więzi młodego pokolenia z dziedzictwem narodowym.
Dla młodych laureatów udział w uroczystości w tak wyjątkowym miejscu był nie tylko wyróżnieniem, lecz także okazją do osobistego spotkania z historią i przekonania się, że pamięć o bohaterach może być żywa również poza granicami Polski.
Dziesięć lat Polish Sue Association – pamięć, edukacja i przyjaźń polsko-brytyjska
Tegoroczne obchody miały szczególne znaczenie również dla Polish Sue Association, które świętuje dziesięć lat działalności prowadzonej pro publico bono.
Stowarzyszenie powstało w Londynie w 2016 roku, by upamiętnić Sue Ryder, Lady Ryder of Warsaw – brytyjską działaczkę humanitarną, która poświęciła swoje życie pomocy ofiarom wojny i osobom potrzebującym. Jej działalność pozostaje symbolem solidarności, człowieczeństwa oraz niezwykłych więzi łączących Polskę i Wielką Brytanię.
Przez dziesięć lat Polish Sue Association realizowało inicjatywy związane z historią, edukacją, pamięcią narodową i aktywizacją młodego pokolenia. Organizowane projekty, konkursy, spotkania i uroczystości pokazują, że polskie dziedzictwo może być przedstawiane w sposób atrakcyjny i zrozumiały także dla odbiorców brytyjskich.
Obchody „DNI ORP Błyskawica” były naturalnym połączeniem tych wartości: historii, międzypokoleniowego dialogu, edukacji i współpracy międzynarodowej. Była to już czwarta edycja ORP „Błyskawica” Days, która po raz kolejny zgromadziła przedstawicieli instytucji państwowych, środowisk polonijnych, wojska, kultury i edukacji.
Pamięć o polskich żołnierzach
Podczas wizyty w Londynie zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski złożył wczesniej kwiaty na grobie admirała Jerzego Świrskiego, pochowanego na Cmentarzu Brompton.
Relacja z tego wydarzenia na linku:
Wspólna pamięć – wspólna przyszłość
Uroczystość w Household Cavalry Museum przypomniała, że historia Polski i Wielkiej Brytanii jest spleciona wspólnymi doświadczeniami, walką o wolność oraz osobistymi losami tysięcy żołnierzy i ich rodzin.
Obecność przedstawicieli Ambasady RP, brytyjskich władz lokalnych, środowisk polonijnych, hrabiny Katarzyny Raczyńskiej, przedstawicieli Instytutu Pamięci Narodowej oraz młodych uczestników konkursu stworzyła wyjątkową przestrzeń do spotkania różnych pokoleń Polonii.
List Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przesłanie dowódcy ORP „Błyskawica”, wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” oraz złożenie kwiatów na grobach polskich żołnierzy podkreśliły, że pamięć o okręcie jest wspólną odpowiedzialnością państwa, wojska, środowisk polonijnych i kolejnych pokoleń.
ORP „Błyskawica” pozostaje symbolem wierności, odwagi i odpowiedzialności. Natomiast działalność Polish Sue Association pokazuje, że pamięć o tych wartościach można przekazywać dalej – poprzez edukację, kulturę i wspólne działania.
Dziewięćdziesiąt lat historii ORP „Błyskawica” i dziesięć lat działalności Polish Sue Association to dwa jubileusze, które łączy wspólna idea: pamiętać o przeszłości, by budować przyszłość opartą na prawdzie, szacunku i przyjaźni polsko-brytyjskiej.
Polish Sue Association – pamięć, która łączy pokolenia i narody.
Foto: IPN, Polish Sue.
Leave a Reply