90 lat od nadania imienia polskiemu niszczycielowi. Wzruszające wspomnienia, spotkanie pokoleń i wspólna lekcja historii zorganizowana przez Polish Sue Association i Instytut Pamięci Narodowej przy współudziale Muzeum Kawalerii Królewskiej w Londynie – The Household Cavalry Museum.

10 października 2026 roku w londyńskim Household Cavalry Museum odbyły się uroczyste obchody 90. rocznicy nadania imienia ORP „Błyskawica”.

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowisk polonijnych, instytucji historycznych, rodziny związane z historią okrętu oraz młode pokolenie Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii.

Uroczystość została zorganizowana przez Polish Sue Association we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.

Miała szczególny wymiar również dlatego, że w 2026 roku Polish Sue obchodzi dziesięciolecie swojej działalności.

Historia, która wciąż żyje

ORP „Błyskawica” to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej Marynarki Wojennej. Okręt, którego imię nadano w Cowes 1 października 1936 roku, stał się świadkiem i uczestnikiem dramatycznych wydarzeń II wojny światowej.

Szczególne miejsce w historii okrętu zajmuje maj 1942 roku, kiedy jego załoga uczestniczyła w obronie Cowes przed niemieckimi nalotami. Postawa polskich marynarzy pozostawiła trwały ślad w pamięci lokalnej społeczności i stała się symbolem odwagi oraz solidarności polsko-brytyjskiej.

Podczas londyńskich obchodów Iwona Golińska, prezes i założycielka Polish Sue Association oraz Sekretarz Rady d/s Polonii i Polaków za granicą przy Prezydencie RP odczytała list od Minister Agnieszki Jędrzak z historycznym przesłaniem od Prezydenta RP Karola Nawrockiego.

Prezes IPN Prof Karol Polejowski przypomniał o zasługach polskich marynarzy oraz o potrzebie przekazywania ich historii kolejnym pokoleniom.

Wspólna pamięć historyczna pozostaje ważnym elementem relacji między Polską a Wielką Brytanią. Przypomina, że polscy żołnierze, lotnicy i marynarze nie byli jedynie sojusznikami na polu walki – stali się również częścią historii brytyjskich miast i lokalnych społeczności.

Wyjątkowy gość – córka matki chrzestnej okrętu

Jednym z najbardziej wzruszających momentów wieczoru była obecność Katarzyny Raczyńskiej, córki Cecylii Raczyńskiej, matki chrzestnej ORP „Błyskawica”.

Jej udział nadał uroczystości szczególnie osobisty wymiar. Historia okrętu przestała być wyłącznie opowieścią o wydarzeniach sprzed dziewięciu dekad – stała się żywą pamięcią rodzinną, przekazywaną z pokolenia na pokolenie.

Spotkanie osób związanych z historią „Błyskawicy”, potomków uczestników wojennych wydarzeń oraz młodych przedstawicieli Polonii pokazało, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o ludziach, którzy tworzyli tę historię.

Polish Sue i Instytut Pamięci Narodowej – wspólna misja

Współorganizatorem wydarzenia był Instytut Pamięci Narodowej. Prezes IPN dr Karol Polejowski zwrócił uwagę na rosnące zainteresowanie wspólną historią Polski i Wielkiej Brytanii oraz znaczenie inicjatyw, które przybliżają ją kolejnym odbiorcom.

Ważnym elementem uroczystości była wystawa IPN „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, ukazująca losy Polaków podczas II wojny światowej, ich wojenną tułaczkę, walkę o wolność oraz wkład w zwycięstwo aliantów.

Dla Polish Sue Association wydarzenie było kolejnym krokiem w realizacji misji, która od dziesięciu lat łączy edukację historyczną, pielęgnowanie pamięci i budowanie relacji między Polską a Wielką Brytanią.

Stowarzyszenie, założone w Londynie w 2016 roku ku pamięci Sue Ryder, Lady Ryder of Warsaw, szczególną uwagę poświęca młodemu pokoleniu Polaków wychowujących się poza ojczyzną.

Celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy o przeszłości, lecz także budowanie więzi z polskim dziedzictwem oraz pokazywanie jego znaczenia dla współczesnej Europy.

Radio Wnet partnerem medialnym obchodów

Ważną rolę w popularyzowaniu wydarzenia odegrało Radio Wnet, które było jego partnerem medialnym.

Serdeczne podziękowania kierujemy do Aleksandra Sławińskiego i Izabelli Smolarek za zainteresowanie historią ORP „Błyskawica”, rozmowę oraz możliwość przedstawienia szerszej publiczności znaczenia uroczystości.

W audycji Radia Wnet z 13 października 2026 roku zatytułowanej „ORP Błyskawica i historia, która połączyła Polskę z Wielką Brytanią. W Londynie uczczono wyjątkową rocznicę” przypomniano przebieg obchodów, zasługi polskich marynarzy oraz wyjątkowy charakter spotkania kilku pokoleń Polaków.

🎧 Posłuchaj audycji Radia Wnet – 24 minuty – na linku:

https://wnet.fm/audycje/studio-londyn/90-lat-orp-blyskawica

Pamięć, która zobowiązuje

Obchody 90. rocznicy ORP „Błyskawica” pokazały, że historia polskich marynarzy nadal porusza i inspiruje.

Jest obecna nie tylko w dokumentach, muzeach i wojennych kronikach, ale także w pamięci rodzin, mieszkańców brytyjskich miast i kolejnych pokoleń Polaków.

Dla Polish Sue Association był to wyjątkowy wieczór, łączący dziesięć lat działalności stowarzyszenia z historią okrętu, który stał się symbolem polskiej odwagi i polsko-brytyjskiego braterstwa.

Pielęgnowanie pamięci o bohaterach jest naszym obowiązkiem, a przekazywanie tej pamięci młodemu pokoleniu – inwestycją w przyszłość.

Text: Polish Sue Association.

Foto: IPN