Nowy Jork po raz kolejny stał się miejscem wielkiego święta polskiej wspólnoty. W niedzielę, 4 października 2026 roku, ulicami Manhattanu przeszła 89. Parada Pułaskiego – jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń polonijnych w Stanach Zjednoczonych. Tegoroczny przemarsz rozpoczął się o godz. 12:30 na Piątej Alei.

Od blisko dziewięciu dekad parada oddaje hołd generałowi Kazimierzowi Pułaskiemu, bohaterowi Polski i Stanów Zjednoczonych, a zarazem stanowi symbol jedności, dumy narodowej i siły Polonii amerykańskiej.

Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „For Our Freedom and Yours!” – „Za naszą i waszą wolność!”, nawiązującym do generałów Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego, których losy połączyły walkę o wolność Polski i Ameryki. Parada była również częścią obchodów 250-lecia niepodległości Stanów Zjednoczonych.

Jednak Parada Pułaskiego to dziś znacznie więcej niż uroczysty pochód. To widoczny znak siły, jedności i obywatelskiego zaangażowania Polonii amerykańskiej. Biało-czerwone flagi, poczty sztandarowe, organizacje społeczne, szkoły, młodzież, kombatanci, rodziny i przedstawiciele instytucji tworzą wspólnie obraz społeczności, która przez kolejne pokolenia zachowała swoją tożsamość, a jednocześnie stała się integralną częścią amerykańskiego społeczeństwa.

Polonia jako ważna siła życia publicznego

Znaczenie Polonii amerykańskiej wykracza daleko poza pielęgnowanie tradycji. Społeczność polsko-amerykańska od dziesięcioleci wnosi istotny wkład w rozwój Stanów Zjednoczonych – w życie gospodarcze, naukę, kulturę, wojsko i służbę publiczną.

Parada jest również demonstracją obywatelskiej siły Polonii. Pokazuje, że dobrze zorganizowana diaspora może być ważnym partnerem w dialogu społecznym i politycznym oraz skutecznie zabierać głos w sprawach dotyczących jej wartości, historii i przyszłości.

W tym kontekście szczególne znaczenie ma przesłanie Prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda J. Trumpa, który zwracając się do społeczności polsko-amerykańskiej, podkreślił jej patriotyzm, przywiązanie do rodziny, wiary, tradycyjnych wartości, etosu pracy oraz silnych zasad moralnych.

To ważny sygnał: Polonia, która jest zjednoczona, aktywna i świadoma swojej wartości, może być również liczącym się głosem w życiu publicznym i politycznym.

IPN obecny na Paradzie Pułaskiego

Tegoroczne wydarzenie miało również silny wymiar historyczny. W Paradzie uczestniczyła delegacja Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), której przewodniczył zastępca prezesa IPN Karol Polejowski. Delegacja IPN przebywała w Stanach Zjednoczonych w dniach 2–5 października, a jednym z głównych punktów programu była właśnie 89. Parada Pułaskiego oraz spotkania z przedstawicielami amerykańskiej Polonii.

Obecność przedstawicieli IPN podkreśla znaczenie historii jako jednego z najważniejszych elementów łączących Polskę z Polakami mieszkającymi poza granicami kraju. Pamięć o bohaterach, doświadczeniach poprzednich pokoleń i wkładzie Polaków w historię państw, w których przyszło im żyć, jest fundamentem budowania świadomej tożsamości kolejnych pokoleń Polonii.

Wsparcie dla Polonii

Ważnym elementem tegorocznych obchodów było również wsparcie ze strony Ambasador Anny Marii Anders, od lat związanej z działalnością na rzecz Polonii i promocją polskiego dziedzictwa poza granicami kraju.

Zaangażowanie przedstawicieli polskich instytucji pokazuje, jak ważna jest współpraca pomiędzy państwem polskim a organizacjami polonijnymi. Silna Polonia potrzebuje zarówno własnej aktywności oddolnej, jak i partnerstwa z instytucjami reprezentującymi Polskę.

Czy taki model można stworzyć w Wielkiej Brytanii?

Sukces Parady Pułaskiego powinien być również inspiracją dla Polonii w Wielkiej Brytanii.

Brytyjska Polonia jest jedną z największych i najbardziej aktywnych społeczności polskich poza granicami kraju. Działa tu ogromna liczba organizacji społecznych, szkół, parafii, instytucji kulturalnych, grup młodzieżowych, środowisk kombatanckich i organizacji charytatywnych.

Mamy więc potencjał. Potrzebujemy jednak również wydarzeń, które łączą, a nie dzielą.

Wielka, prestiżowa parada lub narodowe święto Polonii w Wielkiej Brytanii mogłoby stać się przestrzenią spotkania różnych pokoleń i środowisk – od najmłodszych Polaków urodzonych już w Wielkiej Brytanii, przez młodzież i rodziny, po kombatantów oraz przedstawicieli polskich i brytyjskich instytucji.

Byłoby to nie tylko święto polskiej kultury. Byłby to również publiczny manifest obecności Polaków w Wielkiej Brytanii i okazja do pokazania brytyjskiemu społeczeństwu, jak wiele Polacy wnoszą do kraju, który stał się ich domem.

Lekcja dla kolejnych pokoleń

Parada Pułaskiego pokazuje, że zachowanie własnej tożsamości nie stoi w sprzeczności z pełnym uczestnictwem w życiu kraju zamieszkania.

Wręcz przeciwnie.

Polacy mogą być jednocześnie dumni ze swojego dziedzictwa i aktywnymi obywatelami Stanów Zjednoczonych czy Wielkiej Brytanii. Mogą pielęgnować język, historię, kulturę i wartości, a jednocześnie budować swoją pozycję w społeczeństwie, gospodarce i życiu publicznym.

To szczególnie ważne dla młodego pokolenia Polaków urodzonych poza Polską.

Jeżeli chcemy, aby za kolejne 20, 30 czy 50 lat młodzi ludzie nadal mówili: „Jestem Polakiem”, musimy dać im możliwość przeżywania polskości jako czegoś nowoczesnego, dumnego i wspólnotowego.

Polish Sue: historia, pamięć i wspólnota

Polish Sue, działające od 2016 roku w Wielkiej Brytanii, od początku swojej działalności angażuje się w promocję polskiej historii, kultury i dziedzictwa narodowego oraz w budowanie relacji pomiędzy Polską a Polonią.

Organizacja realizuje projekty historyczne i edukacyjne, współpracując z instytucjami w Polsce i Wielkiej Brytanii, w tym z Instytutem Pamięci Narodowej. Jednym z najważniejszych elementów tej działalności jest przypominanie historii polskich bohaterów oraz pokazywanie ich wkładu w historię Wielkiej Brytanii i innych państw.

Wierzymy, że silna, świadoma swoich korzeni i dobrze zorganizowana Polonia jest jednym z najlepszych ambasadorów Polski na świecie.

Dlatego z ogromnym uznaniem patrzymy na Paradę Pułaskiego w Nowym Jorku. Jest ona przykładem tego, jak historia, kultura, patriotyzm i zaangażowanie obywatelskie mogą połączyć tysiące ludzi wokół wspólnych wartości.

Inspiracja dla Polonii na świecie

89. Parada Pułaskiego to nie tylko tradycja. To również przesłanie na przyszłość.

Pokazuje, że kiedy Polacy działają razem, stają się bardziej widoczni, bardziej słyszalni i bardziej wpływowi.

Silna Polonia to nie tylko strażnik pamięci o przeszłości. To również partner w budowaniu przyszłości.

Dla Polonii w Wielkiej Brytanii może to być ważna lekcja i inspiracja. Być może nadszedł czas, aby również tutaj stworzyć wydarzenie, które raz w roku zgromadzi Polaków niezależnie od organizacyjnych podziałów – pod biało-czerwoną flagą, wokół historii, wspólnych wartości i dumy z tego, co Polacy osiągnęli na Wyspach.

Bo wspólnota zaczyna się od spotkania.

A Parada Pułaskiego pokazuje, jak wiele można osiągnąć, kiedy ta wspólnota potrafi stanąć razem.

---

O Polish Sue

Polish Sue to brytyjska organizacja polonijna założona w 2016 roku, której misją jest promocja polskiej historii, kultury i dziedzictwa oraz budowanie mostów pomiędzy Polską, Wielką Brytanią i Polonią na świecie.

Poprzez projekty edukacyjne, historyczne i kulturalne Polish Sue angażuje kolejne pokolenia Polaków, szczególnie młodzież, przypominając o polskim wkładzie w historię Wielkiej Brytanii i świata.

Polish Sue – Building bridges between Poland and the world through history, education and community.

Tekst: Polish Sue

Foto: IPN , POLISH SUE