26 września 1930 roku w Stanisławowie urodziła się Karolina Kaczorowska z domu Mariampolska – żona ostatniego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie, harcmistrza Ryszarda Kaczorowskiego, i ostatnia Pierwsza Dama RP na Uchodźstwie.

Dziś, w 96. rocznicę Jej urodzin, wspominamy niezwykłą kobietę, której życie było nierozerwalnie związane z dramatyczną historią Polski XX wieku – Kresami, sowiecką deportacją, Syberią, Afryką, polskim uchodźstwem, harcerstwem i wieloletnią służbą polskiej społeczności na emigracji.

Z Kresów na Syberię

Karolina Mariampolska urodziła się w Stanisławowie, na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, dziś Iwano-Frankiwsku na Ukrainie.

Po sowieckiej okupacji Polski została wraz z rodziną deportowana na Syberię. Jako dziecko doświadczyła tego, co stało się udziałem tysięcy polskich rodzin – utraty domu, wywózki i życia na „nieludzkiej ziemi”.

Po opuszczeniu Związku Sowieckiego jej droga prowadziła przez Persję do Afryki. W Ugandzie uczęszczała do polskiej szkoły, a następnie wyjechała do Wielkiej Brytanii, gdzie ukończyła studia na University of London.

Została nauczycielką, ale jej życie miało również drugi, niezwykle ważny wymiar – służbę Polsce poprzez harcerstwo i działalność społeczną.

Karolina i Łucja „Łuna” Golińska – dwie „Afrykanki”

Historia Karoliny Kaczorowskiej jest dla naszej rodziny szczególnie bliska.

Karolina miała bowiem bardzo wiele wspólnego z naszą Mamą, Łucją „Łuną” Golińską.

Łuna również urodziła się na Kresach, niedaleko Stanisławowa. Również została wraz z rodziną deportowana przez Sowietów. Przeżyła „nieludzką ziemię” sowieckiej Rosji, a następnie przez Teheran trafiła z rodziną do Afryki jako dziecko-uchodźczyni.

Los połączył obie dziewczynki w Afryce.

Karolina i Łuna stały się później najlepszymi przyjaciółkami.

Z humorem i charakterystyczną dla siebie energią lubiły nazywać siebie „Afrykankami” – afrykańskimi damami.

Łączyły je Kresy, deportacja, Syberia, Afryka, doświadczenie uchodźstwa i przede wszystkim głęboka miłość do Polski. Ich przyjaźń przetrwała dziesięciolecia.

Wspólna miłość do harcerstwa

Kolejną niezwykle ważną więzią łączącą Karolinę i Łunę było harcerstwo.

Karolina poznała swojego przyszłego męża, harcmistrza Ryszarda Kaczorowskiego, właśnie w środowisku polskiego harcerstwa na emigracji.

Ryszard Kaczorowski przez wiele lat był zaangażowany w działalność Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju. Łucja „Łuna” Golińska była jego współpracowniczką, pomagając mu w działalności harcerskiej.

Tak więc przyjaźń Karoliny i Łuny była czymś więcej niż osobistą relacją dwóch kobiet.

Była to przyjaźń rodzin, środowiska harcerskiego i ludzi, których połączyła służba Polsce.

Żona Prezydenta RP na Uchodźstwie

Karolina i Ryszard Kaczorowscy pobrali się 19 lipca 1952 roku. Mieli dwie córki i pięcioro wnucząt.

19 lipca 1989 roku Ryszard Kaczorowski został Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie.

Karolina Kaczorowska została wówczas Pierwszą Damą RP na Uchodźstwie i pełniła tę funkcję do 22 grudnia 1990 roku.

Był to niezwykle symboliczny okres w historii Polski.

22 grudnia 1990 roku w Warszawie Ryszard Kaczorowski przekazał insygnia władzy państwowej Prezydentowi Lechowi Wałęsie. Tym samym zakończyła się misja władz RP na Uchodźstwie.

Dla Karoliny był to również symboliczny powrót do kraju, z którego jako dziecko została wywieziona przez Sowietów.

Życie na rzecz Polski

Karolina Kaczorowska przez całe życie była aktywna w polskim środowisku emigracyjnym.

Pracowała jako nauczycielka, działała w harcerstwie i angażowała się w działalność społeczną oraz charytatywną, między innymi w Zjednoczeniu Polek w Wielkiej Brytanii.

Była kobietą, która – mimo doświadczenia deportacji i tułaczki – zachowała więź z Polską i przez całe życie przekazywała kolejnym pokoleniom pamięć o Ojczyźnie.

Tragedia smoleńska

10 kwietnia 2010 roku Karolina miała towarzyszyć swojemu mężowi w uroczystościach 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

Ze względu na stan zdrowia nie mogła jednak polecieć do Smoleńska.

Ryszard Kaczorowski znalazł się na pokładzie polskiego Tu-154M wraz z delegacją udającą się do Katynia.

Zginął w katastrofie smoleńskiej wraz z całą polską delegacją.

Dla Karoliny była to kolejna ogromna tragedia – po wojnie, deportacji, utracie rodzinnego domu i doświadczeniu tułaczki przyszła strata ukochanego męża.

Mimo tego nadal była obecna w życiu polskiej społeczności i troszczyła się o pamięć o Ryszardzie Kaczorowskim oraz o historię Polski.

W 2012 roku została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Ostatnie lata

Karolina Kaczorowska mieszkała w Londynie aż do śmierci.

Odeszła 21 sierpnia 2021 roku, w wieku 90 lat.

Została pochowana w Warszawie, w Świątyni Opatrzności Bożej, obok swojego męża Ryszarda Kaczorowskiego. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli Prezydent RP Andrzej Duda i Pierwsza Dama Agata Kornhauser-Duda.

Dziś – pamiętamy.

Dziś, 26 września 2026 roku, w 96. rocznicę urodzin Karoliny Kaczorowskiej, wspominamy Jej niezwykłe życie.

Dla nas Karolina Kaczorowska pozostaje jednak kimś więcej niż tylko częścią historii polskiej emigracji.

Była przyjaciółką naszej Mamy – Łucji „Łuny” Golińskiej oraz całej naszej rodziny.

Dwie kobiety z Kresów.
Dwie ofiary sowieckich deportacji.
Dwie Sybiraczki.
Dwie „Afrykanki”.
Dwie harcerki i przyjaciółki.

Połączyła je historia, której nie da się zapomnieć – ale także niezwykła siła, dzięki której potrafiły po doświadczeniach wojny i tułaczki budować życie, rodziny i służyć Polsce.

Karolina Kaczorowska była częścią pokolenia, które straciło swój dom, ale nigdy nie straciło Polski w sercu.

W dniu Jej 96. urodzin pochylamy głowę z wdzięcznością i szacunkiem.

Pamiętamy Panią Prezydentową.
Pamiętamy Karolinę.
Pamiętamy „Afrykankę”.
Pamiętamy Przyjaciółkę naszej Mamy.

🌹🇵🇱❤️

PAMIĘTAMY.

Iwona Golińska
Polish Sue Association

Photo: Wikipedia, Album rodziny Golińskich