An exceptional concert of Christmas carols took place in the walls of the former Mokotów prison on Rakowiecka Street.

Yesterday we took part in an exceptional concert of Christmas carols and pastorals that took place in the walls of the former Mokotów prison on Rakowiecka Street. It was a very special concert. because the carols that resounded there directed our thoughts not only to the themes of Christmas and the Bethlehem manger, but also to the tragic events of Polish history – Mokotów and other prisons and German concentration camps, which were silent witnesses to the suffering of many Polish patriots.

During the concert “Carol of Survival” performed by the Warsaw Sentimental Orchestra, in addition to popular carols and pastorals, camp and occupation carols also resounded, including “Carol of the Gulag” and “Carol of the Warsaw Insurgents”.

It was an exceptional evening, full of emotion and reflection. We would like to thank the director of the Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic, Dr. Adrianna Garnik, for inviting us to this exceptional Christmas caroling. 

We wrote about this exceptional museum – the Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic – during our last visit and conversation with the Director – you can read about the history of this museum at the link:

Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRLu – miejsce upamiętnienia polskiej historii, które koniecznie trzeba zobaczyć.  

God was born in a poor stable – in a family that was not allowed to live under the roofs of their homes. The joy of a new life was probably mixed with fear. Similarly to the case of Poles who had to spend Christmas alone, in captivity or abroad.

The celebration of the birth of the Savior was overshadowed by uncertainty and fear.
However, it so happened that the Polish spirit overcame its own powerlessness and the plans of the occupier, because when God is born “the power trembles”, “the fire fades, the glow darkens”. Our compatriots had a fervent hope that all evil would one day pass, that justice would be done.

Historical events, important moments in the history of the nation have always been reflected in art. In difficult times, people try to find solace in creation, wanting to express the emotions they experience.

Christmas is usually associated with beautiful moments spent with loved ones, to which one returns throughout life. For many, carols sung together are a symbol of family unity.

During the concert “Carol of Survival” to which we were invited to the Museum of Cursed Soldiers and Political Prisoners of the Polish People’s Republic, we heard well-known carols and pastorals, but also less popular, patriotic ones, which bring back the memory of difficult
moments in the history of Poland, when our nation had to fight for survival – both physical and cultural.

The texts of these carols were created in places not associated with the joyful celebration of Christmas – in bombed cities, German concentration and extermination camps, Soviet camps or POW camps.

The desire of prisoners in German camps to survive inhuman conditions, to renew hope and to connect with family during the holiday season was expressed in carols, graphics, drawings and holiday cards with wishes filled with longing for freedom and loved ones.

One of them is „The Katyń Carol” from 1943.
The author of the text was Kazimiera Illakowiczówna:

“Maybe one day a great musician will rise,

take the silent rows to the keyboard,

a great Polish singer will write a terrible ballad with blood and tears.

Someday this sand under the pines – people will come, to take God’s free silence on scarves…

Children will rock with bells,
light, flowers, silver.

They will carry sand in processions to Berlin, Moscow and Madrid.

And completely new songs will arise, all in eyes and wings at the top.

And incredible news will arise, strange hearts, bodies full of light…

And the Truth will again be embodied by the Spirit in the living Word – from the Katyn sand”.

We would like to thank the organizers of the concert – the Institute of National Remembrance for this unique and wonderful experience – during which we had the chance to receive a carol songbook with autographs of the Warsaw Sentimental Orchestra band and we invite you to listen to beautiful carols born in often inhuman conditions. We also made a note in the visitor’s book to the memory of the victims of communism.

Text and photos: Iwona Golińska

Pl

Wyjątkowy koncert kolęd odbył się w murach dawnego więzienia mokotowskiego przy ul. Rakowieckiej.

Wzięliśmy wczoraj udział w wyjątkowym koncercie kolęd i pastorałek który odbył się w murach dawnego więzienia mokotowskiego przy ul. Rakowieckiej.  Był to bardzo specjalny koncert. gdyż wybrzmiały tam  kolędy, które skierowały nasze myśli nie tylko do tematów bożonarodzeniowych i betlejemskiej stajenki, ale również do tragicznych wydarzeń polskiej historii –  mokotowskiego i innych więzień i niemieckich obozów koncentracyjnych, które były niemymi świadkami cierpień wielu polskich patriotów.

Podczas koncertu “Kolęda przetrwania” w wykonaniu Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej, obok popularnych kolęd i pastorałek zabrzmiały również kolędy obozowe i okupacyjne m.in. “Kolęda łagrowa” i “Kolęda warszawskich powstańców”.

Był to wyjątkowy wieczór, pełen wzruszeń i przemyśleń.  Dziękujemy serdecznie dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, dr. Adriannie Garnik za zaproszenie nas na to wyjątkowe kolędowanie.  
O tym wyjątkowym muzeum – Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL – pisaliśmy już przy okazji naszej ostatniej wizyty i rozmowy z panią Dyrektor – o historii tego muzeum możecie przeczytać na linku powyżej.

Bóg narodził sie w ubogiej stajni – w rodzinie, której nie chciano przyjąć pod dachy domostw. Radość z nowego życia mieszała się zapewne z lękiem.  Podobnie jak w przypadku Polaków, którym przyszło spędzić Boże Narodzenie
samotnie, w niewoli lub poza granicami kraju.

Świętowanie narodzin Zbawiciela przyćmiewały niepewność i strach.
Stało sie jednak tak, ze duch polski przezwyciężył własną niemoc i plany okupanta, bo gdy Bóg sie rodzi „moc truchleje”, »ogień blaknie, blask ciemnieje”. Nasi rodacy mieli gorącą nadzieje, ze całe zło kiedyś przeminie, że sprawiedliwości stanie sie zadość.

Wydarzenia historyczne, ważne momenty w historii narodu zawsze znajdowały odzwierciedlenie w sztuce. W trudnych chwilach ludzie próbują szukać ukojenia w tworzeniu, chcąc oddać przeżywane przez siebie emocje.

Święta Bożego Narodzenia zwykle wiążą się z pięknymi chwilami spędzonym
w gronie najbliższych, do których wraca się przez cale życie. Dla wielu wspólnie
śpiewane kolędy to symbol rodzinnego zjednoczenia.

W trakcie koncertu „Kolęda przetrwania” na który zostaliśmy zaproszeni do Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, usłyszeliśmy znane kolędy i pastorałki, ale również te mniej popularne, patriotyczne, które przywracają pamięć o trudnych
momentach w historii Polski, kiedy to nasz naród musiał walczyć o przetrwanie
– zarówno fizyczne, jak i kulturowe.

Teksty tych kolęd powstawały w miejscach
niekojarzących się z radosnym obchodzeniem Świąt Bożego Narodzenia –
w bombardowanych miastach, niemieckich obozach koncentracyjnych
i zagłady, sowieckich lagrach czy obozach jenieckich.

Towarzyszące więźniom niemieckich obozów pragnienie przetrwania nieludzkich warunków, odrodzenia nadziei i łączenia się w czasie
świątecznym z rodziną znajdowało wyraz w kolędach, grafikach, rysunkach i kartkach
świątecznych z życzeniami przepełnionymi tęsknotą za wolnością i bliskimi.

Jedna z nich to Kolęda katyńska z 1943 r.
Której autorką tekstu była Kazimiera Illakowiczówna:

„Kiedyś może wielki muzyk wstanie,
nieme rzędy weźmie na klawisze,
wielki pieśniarz polski krwią i łzami
balladę straszliwą napisze.
Kiedyś piasek ten pod sosenkami
-przyjdą ludzie, Bożą, wolną ciszą
wziąć na chusty… Dzieci dzwoneczkami,
światłem, kwieciem, srebrem zakołyszą.
Procesjami piasek będą nieśli do Berlina, Moskwy i Madrytu.
I powstaną nowe całkiem pieśni, całe w oczach i skrzydłach u szczytu.
I powstaną niesłychane wieści, dziwne serca, ciała pełne blasku…
I Prawdę znowu ucieleśni
Duch żywym Słowem – z Katyńskiego piasku”.

Dziękujemy organizatorom koncertu – Instytutowi Pamięci Narodowej  za ten unikalny i wspaniały koncert – przy okazji którego mieliśmy szansę otrzymać śpiewnik kolędowy z autografami  zespołu Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej i zapraszamy do wysłuchania pięknych kolęd urodzonych w często nieludzkich warunkach.

W księdze pamiątkowej umieściliśmy również wpis poświęcony pamięci ofiar komunizmu.

Tekst i zdjęcia : Iwona Golińska