13 marca w gmachu Scottish Parliament w Edynburgu otwarta zostanie wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „Trails of Hope. The Odyssey of Freedom”. To nie tylko wydarzenie historyczne – to symboliczny most łączący Polskę i Szkocję poprzez wspólne doświadczenie II wojny światowej.

W uroczystym otwarciu w Garden Lobby wezmą udział wiceprezes Instytut Pamięci Narodowej dr Karol Polejowski oraz Annie Wells MSP. Wydarzenie zgromadzi licznych przedstawicieli życia publicznego, parlamentarzystów (MSPs), liderów społecznych oraz gości z Polski i zagranicy.

Historia, która połączyła narody

Wystawa „Trails of Hope. The Odyssey of Freedom” opowiada o dramatycznej drodze Polaków – od napaści Niemiec i Związku Sowieckiego w 1939 roku, przez deportacje na Wschód, aż po formowanie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

To historia żołnierzy, marynarzy, lotników i cywilów, którzy znaleźli w Wielkiej Brytanii schronienie i możliwość dalszej walki o wolność.

Szkocja odegrała w tej historii rolę szczególną. To tutaj stacjonowały polskie jednostki wojskowe i marynarka wojenna. To w portach nad Clyde polskie okręty przygotowywały się do walki.

To tutaj rodziła się niezwykła solidarność polsko-szkocka – oparta na wspólnym zagrożeniu, ale i wzajemnym szacunku.

Dziś, ponad 80 lat później, ta historia wciąż żyje – w rodzinnych wspomnieniach, na cmentarzach wojennych i w relacjach między naszymi narodami.

85. rocznica ORP „Piorun” – symbol odwagi

Tegoroczne wydarzenia mają wymiar szczególny, ponieważ wpisują się w obchody 85. rocznicy służby ORP „Piorun” – jednego z najbardziej legendarnych okrętów Polskiej Marynarki Wojennej.

ORP Piorun wsławił się m.in. samotnym starciem z niemieckim pancernikiem „Bismarck” w maju 1941 roku. Okręt był również związany ze Szkocją – operował z brytyjskich portów, współpracując z Royal Navy i broniąc wybrzeży oraz konwojów atlantyckich.

Właśnie dlatego uroczystości w Glasgow, na cmentarzu Dalbeth oraz w Clydebank mają tak głęboki, symboliczny wymiar.

Glasgow i Clydebank – pamięć zapisana w kamieniu

13 marca w Glasgow odbędzie się odsłonięcie odrestaurowanego Pomnika Marynarzy Marynarki Wojennej RP oraz Marynarki Handlowej na cmentarzu Dalbeth – miejscu spoczynku wielu polskich bohaterów.

14 marca w Clydebank nastąpi odsłonięcie odnowionej tablicy poświęconej załodze ORP „Piorun”, a następnie otwarcie wystawy „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności” w Clydebank Town Hall.

W uroczystościach wezmą udział delegacje z Polski i zagranicy, przedstawiciele władz lokalnych, notabli, środowisk kombatanckich oraz parlamentarzyści szkoccy (MSPs). Obecność tak szerokiego grona gości podkreśla rangę i międzynarodowy charakter przedsięwzięcia.

Polish Sue – Kluczowy Partner IPN w Wielkiej Brytanii

Stowarzyszenie Polish Sue ma zaszczyt pełnić rolę Kluczowego Partnera IPN w Wielkiej Brytanii przy organizacji tych wydarzeń.

Nasza współpraca z IPN to nie tylko wsparcie logistyczne, medialne i promocyjne – to przede wszystkim wspólna misja pielęgnowania pamięci o polskich bohaterach oraz budowania trwałych relacji polsko-brytyjskich.

Obok Polish Sue i IPN, w realizację wydarzeń zaangażowani są również:

Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni – instytucja pielęgnująca dziedzictwo Polskiej Marynarki Wojennej, Polish Combatants Memorial Group ze Szkocji – od dziesięcioleci kultywująca pamięć o polskich marynarzach na ziemi szkockiej, partnerzy medialni: TV Republika oraz Radio Wnet.

Ich obecność podkreśla rangę wydarzenia oraz znaczenie współpracy instytucjonalnej i medialnej w budowaniu świadomości historycznej.

Dla Polish Sue historia Polskiej Marynarki Wojennej – szczególnie związki z Clydebank, Glasgow i legendą ORP „Piorun”, ORP „Błyskawica” i innych okrętów polskiej Marynarki Wojennej – jest częścią naszej tożsamości i wieloletnich działań w Szkocji.

To przedsięwzięcie pokazuje, że historia nie jest zamkniętym rozdziałem przeszłości. Jest fundamentem przyszłości – wspólnej, opartej na pamięci, szacunku i przyjaźni między narodami.

Tekst : Polish Sue Association