„Instytut Pamięci Narodowej jako instytucja Państwa Polskiego ma ustawowy, ale i moralny obowiązek odnaleźć i pochować ofiary zbrodni wołyńskiej. To jedno z naszych najważniejszych zadań. Robimy to także dla przyszłych pokoleń, bo to w nich musi przetrwać pamięć” – mówił podczas spotkania z londyńską Polonią zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.

Prelekcja pt. „Poszukiwania ofiar zbrodni wołyńskiej na Ukrainie. Problemy, kontrowersje i perspektywy” była głównym punktem wizyty delegacji Instytutu w brytyjskiej stolicy.

Spotkaniu towarzyszyła prezentacja wystawy przygotowanej przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie – „Wołyń 1943. Ofiary, relacje, miejsca pamięci”.

Prawda jako fundament pojednania

W swoim wystąpieniu dr hab. Karol Polejowski podkreślał jednoznaczne stanowisko strony polskiej wobec wydarzeń z lat 1943–1945:

„Polacy ginęli dlatego, że byli Polakami – nie z innych powodów.”

Zastępca prezesa IPN przypomniał, że dokumenty i relacje świadków wskazują na planowy charakter zbrodni:

„Przeżywało zaledwie 2–3 procent zaatakowanych. To nie był spontaniczny wybuch przemocy.”

Odnosząc się do prób marginalizowania tragedii, zaznaczył:

„Śmierć ponad 130 tysięcy obywateli nie jest epizodem.”

Jednocześnie podkreślił, że podnoszenie kwestii Wołynia nie ma służyć antagonizowaniu narodów, lecz budowaniu trwałego pojednania opartego na faktach:

„Prawdziwe pojednanie wymaga prawdy, zgody na ekshumacje i godnego pochówku ofiar.”

Obowiązek wobec rodzin i przyszłych pokoleń

Szczególny nacisk położono na konieczność prowadzenia poszukiwań i ekshumacji.

„Dla rodzin ofiar najważniejsze jest jedno – odnaleźć szczątki bliskich i móc zapalić świecę na prawdziwym grobie.”

Dr Polejowski zwrócił uwagę, że rozwiązanie tej kwestii ma znaczenie nie tylko historyczne, lecz także współczesne:

„Do momentu systemowego rozwiązania tego problemu będzie on wykorzystywany przez tych, którzy chcą skłócić Polaków i Ukraińców.”

Hołd bohaterom

W czasie dwudniowej wizyty delegacja IPN oddała również hołd zasłużonym rodakom. Między innymi złożono kwiaty przy Tablicy gen. Józefa Hallera. W uroczystości wzięła udział Prezes Polish Sue Association – Iwona Golińska.

Obecność delegacji IPN w Londynie była ważnym wydarzeniem dla miejscowej Polonii.

Spotkanie stało się przestrzenią poważnej, merytorycznej rozmowy o historii – rozmowy, która łączy pamięć z odpowiedzialnością za przyszłość.

Tekst: Polish SUE

Foto: Polish SUE, IPN