Pomysłowość, współpraca i determinacja – wartości, które ukształtowały polsko-brytyjskie działania kryptologiczne z okresu II wojny światowej będą motywem przewodnim nowego letniego festiwalu w Bletchley Park.
W sobotę 25 i niedzielę 26 lipca Bletchley Park (muzeum i miejsce dziedzictwa historycznego upamiętniające historię alianckich kryptologów z okresu II wojny światowej) będzie gospodarzem Polskiego Festiwalu Łamania Szyfrów.
Dwudniowy festiwal będzie poświęcony polsko-brytyjskiej współpracy kryptologicznej podczas II wojny światowej oraz wkładowi polskich matematyków i brytyjskich kryptologów w złamanie szyfru niemieckiej maszyny Enigma.
Data wydarzenia przypada dokładnie w rocznicę historycznego spotkania w Pyrach, podczas którego polscy kryptolodzy ujawnili aliantom metody łamania szyfru Enigmy.
W programie znajdą się wykłady uznanych historyków i ekspertów, m.in. Sir Dermota Turinga, dr. Davida Kenyona, a także polskich badaczy: dr. Marka Grajka oraz spotkania z autorami Clare Mulley (historia Krystyny Skarbek) Robertem Gawłowskim (opowieść o kryptologu Marianie Rejewskim).
Oprócz wykładów, na uczestników czeka bogaty program wydarzeń towarzyszących, w tym rodzinne warsztaty, pokazy działania maszyny Enigma, koncerty Katy Carr z repertuarem polskich piosenek z lat 40., koncert jazzowy londyńskiej wokalistki Elwiry Rejnowicz, pokazy tradycyjnych tańców w wykonaniu zespołu Mazury Dance Company, a także polskie specjały serwowane przez On’On Grill & Pierogi.
Wydarzenia odbędą się w języku angielskim i będą dostępne dla wszystkich zwiedzających Bletchley Park. Zakupiony bilet wstępu jest ważny przez cały rok kalendarzowy i umożliwiawielokrotne wejście na teren Bletchley Park bez potrzeby zakupu nowego biletu.
Festiwal, organizowany pod hasłem „Rediscovering a British-Polish WW2 Story” (odkrywanie na nowo polsko-brytyjskiejhistorii II Wojny Światowej), przygotowuje Bletchley Park Trust (organizacja charytatywna odpowiedzialna za ochronę i prowadzenie Bletchley Park) we współpracy z Instytutem Kultury Polskiej w Londynie, Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie oraz Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu.
Strona wydarzenia:
Polish Codebreaking Festival | Bletchley Park
Rebecca Foy, Dyrektor ds. Zaangażowania Publicznego w Bletchley Park Trust, powiedziała:
„Cieszymy się, że w lipcu będziemy mogli gościć w Bletchley Park Polski Festiwal Łamania Szyfrów, realizowany we współpracy z Instytutem Kultury Polskiej, Ambasadą RP oraz Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu. Mamy nadzieję, że będzie to wyjątkowy weekend, podczas którego odwiedzający poznają, jak przełomowe osiągnięcia polskich matematyków i pionierów wywiadu w zakresie rozszyfrowania Enigmy wpłynęły na późniejsze prace kryptologiczne prowadzone właśnie tutaj.”
Rafał Wiśniewski, Chargé d’Affairs, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie, powiedział:
„Tegoroczny Polski Festiwal Łamania Szyfrów stworzy znakomitą okazję do poznania i uczczenia kluczowej roli, jaką polscy kryptolodzy odegrali w zwycięstwie aliantów podczas II wojny światowej. To również wyjątkowa możliwość refleksji nad głębokimi więzami historycznymi łączącymi Polskę i Wielką Brytanię oraz nad ich wojenną współpracą w obronie wartości, które wszyscy cenimy – wolności i demokracji.”
Monika Herkt, Dyrektor Poznańskiego Centrum Dziedzictwa, instytucji zarządzającej Centrum Szyfrów Enigma, powiedziała:
„Bardzo cieszy nas zaproszenie do współorganizacji Polskiego Festiwalu Łamania Szyfrów w Bletchley Park. Odbieramy je jako wyraz uznania oraz dowód rozwijającej się współpracy między naszymi instytucjami, a także rosnącej świadomości poza granicami Polski na temat roli polskich kryptologów w złamaniu szyfru Enigmy.”
Anna Tryc-Bromley, Dyrektor Instytutu Kultury Polskiej w Londynie, powiedziała:
„Cenimy możliwość współpracy z tak prestiżową instytucją jak Bletchley Park przy pierwszym tego rodzaju przedsięwzięciu jakim jest Polski Festiwal Łamania Szyfrów, który odbędzie się 25 i 26 lipca. Będzie to okazja do przedstawienia historii wkładu polskich matematyków w złamanie szyfru Enigmy, a jednocześnie doskonały sposób na przybliżenie brytyjskiej publiczności polskiej kultury poprzez spotkania z książką, muzykę, kuchnię i różnorodne aktywności.”
O Polskim Festiwalu Łamania Szyfrów.
Historia, która łączy
Na długo przed rozpoczęciem zakrojonych na szeroką skalę prac kryptologicznych w Bletchley Park polscy kryptolodzy dokonali czegoś, co wówczas wydawało się niemożliwe -złamali szyfr niemieckiej wojskowej maszyny Enigma.Festiwal przypomina tę niezwykłą historię współpracy, w której wiedza, pomysłowość i odwaga przekraczały granice państw w obliczu jednego z największych wyzwań II wojny światowej. Uczestnicy będą mogli ją odkrywać na nowo – poprzez praktyczne wyzwania inspirowane wczesnymi metodami łamania szyfrów oraz spotkania z ekspertami, którzy przybliżą sylwetki osób stojących za sukcesem złamania Enigmy.
Odkrywaj, poznawaj, twórz
Program obejmuje interaktywne warsztaty, spotkania z ekspertami z Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu, wystąpienia uznanych prelegentów oraz pokazy i opowieści przybliżające techniki kryptologiczne.
Niezależnie od wieku i poziomu wiedzy uczestników, wydarzenie oferuje różnorodne formy udziału – od rozwiązywania zagadek i tworzenia własnych szyfrów po spokojne poznawanie atmosfery festiwalu. Rodziny będą mogły wspólnie uczestniczyć w aktywnościach kreatywnych, a osoby zainteresowane pogłębioną wiedzą skorzystają z programu wykładów ukazujących ludzkie historie stojące za matematyką i kryptologią.
Specjalny wykład, godz. 16.30, sobota 25 lipca
„Polskie łamanie szyfrów i Bletchley Park”
(bilet sprzedawany oddzielnie)
Dla osób chcących zgłębić temat przygotowano wyjątkowe wydarzenie wieczorne, podczas którego dr Marek Grajek i Sir Dermot Turing przedstawią historię polskich kryptologów w szerszym kontekście, oferując nowe spojrzenie na wydarzenia, których znaczenie pozostaje aktualne do dziś.
O wydarzeniu
Zanim kryptolodzy trafili do Bletchley Park, niewielki zespół polskich matematyków pracował w tajemnicy, pod ogromną presją i przy bardzo ograniczonych zasobach, nad złamaniem niemieckiego szyfru Enigmy – zadania uznawanego wówczas za niewykonalne. Latem 1939 roku podczas historycznego spotkania w Pyrach przekazali swoje metody Wielkiej Brytanii i Francji, oddając aliantom klucz, który miał istotny wpływ na dalszy przebieg wojny. Podczas spotkania dr Marek Grajek i Sir Dermot Turing przedstawią rozwój polskiej kryptologii – od jej początków aż po przełomowy moment przekazania wiedzy sojusznikom oraz jego znaczenie dla prac prowadzonych w Bletchley Park. Prelegenci omówią matematyczny wymiar tego osiągnięcia, jego znaczenie geopolityczne oraz niezwykłą determinację ludzi stojących za polskim wkładem w łamanie szyfrów podczas II wojny światowej. Spotkanie poprowadzi dr David Kenyon, historyk z Bletchley Park. Po wykładzie przewidziana jest sesja pytań i odpowiedzi oraz refleksja nad sojuszem zrodzonym w cieniu wojny.
Prelegenci
Sir Dermot Turing jest nagradzanym autorem książek X, Y and Z – the Real Story of How Enigma Was Broken oraz Enigma Traitors, opisującej historię alianckiego bezpieczeństwa kryptograficznego podczas II wojny światowej. Jego najnowsza książka, Misread Signals – How History Overlooked Women Codebreakers, ukazała się w sierpniu 2025 roku. Napisał również wiele innych publikacji poświęconych m.in. swojemu słynnemu wujowi Alanowi Turingowi, historii kryptologii i informatyki.
Dr Marek Grajek jest emerytowanym konsultantem specjalizującym się w zastosowaniach kryptologii w administracji publicznej i biznesie. Urodził się w Poznaniu, w którym rozpoczęła się droga do złamania Enigmy. Jest autorem licznych książek poświęconych historii kryptologii, w tym bestsellerowej monografii Enigma: Bliżej Prawdy, uznanej w Polsce za historyczną Książkę Roku w 2008 roku. Był inicjatorem budowy pomnika trzech kryptologów w Poznaniu oraz twórcą programu Centrum Szyfrów Enigma, przybliżającego zwiedzającym tajniki kryptologii.
Strona wydarzenia i zakup biletów:
Talk: Polish Codebreaking and Bletchley Park | Bletchley Park
Program dostępnych atrakcji i wydarzeń znajduje się poniżej.
Wydarzenie jest biletowane.
Udział w wydarzeniu będzie możliwy po zakupie biletu wstępu do Bletchley Park na każdy dzień, w którym odbywa się wydarzenie. Każdy bilet wstępu do Bletchley Park zachowuje ważność przez rok, umożliwiając wielokrotne odwiedzanie muzeum.
Program wydarzeń
Sobota, 25 lipca, godz. 10:30–18:45
Program
10:30–11:00
Mansion Ballroom – Wykład wprowadzający. Poznaj związki między Bletchley Park a polskim łamaniem szyfrów. (Liczba miejsc ograniczona, obowiązuje zasada pierwszeństwa.)
11:30–12:30
Mansion Ballroom – Spotkanie z autorką Clare Mulley. Historia polskiej agentki brytyjskiej tajnej służby kierownictwa operacji specjalnych SOE, wywiadowczyni Secret Intelligence Service.
13:00–14:00
Mansion Ballroom – Wykład Centrum Szyfrów Enigma z Poznania. Spotkanie z ekspertami w dziedzinie polskiego wywiadu i kryptologii wojennej.
14:30–15:30
Mansion Ballroom – Clare Mulley opowie historię Elżbiety Zawackiej, jedynej kobiety zrzuconej na spadochronie z Wielkiej Brytanii do okupowanej przez Niemców Polski podczas II wojny światowej.
11:00–16:00
Mansion Library – Pokaz cyklometru (wejście w dowolnym momencie). Poznaj działanie pierwszego urządzenia elektromechanicznego stworzonego przez Mariana Rejewskiego do łamania kluczy Enigmy.
12:00–12:30
Hut 1 – Demonstracja działania Enigmy prowadzona przez ekspertów z Centrum Szyfrów Enigma. Liczba miejsc ograniczona.
14:30–15:00
Hut 1 – Druga demonstracja działania Enigmy.
11:00–16:00
Hut 12 – Rodzinne warsztaty kreatywne. Zajęcia i wyzwania inspirowane pracą polskich kryptologów.
11:00–16:00
Kort tenisowy – Namiot Odkrywców. Spotkanie z zespołem Centrum Szyfrów Enigma. Wyjątkowa okazja obejrzenia eksponatów z ich kolekcji.
12:30–13:00
Teren zielony – Występ polskiej wokalistki jazzowej mieszkającej w Londynie, Elwiry Rejnowicz.
13:30–15:00
Teren zielony – Koncert piosenek z czasów II WŚ, nagradzanej brytyjsko-polskiej piosenkarki i autorki tekstów Katy Carr.
15:30–16:00
Teren zielony – Występ jazzowy Elwiry Rejnowicz.
16:30–18:45
Audytorium – Wykład „Polskie łamanie szyfrów i Bletchley Park” z udziałem dr. Marka Grajka, Sir Dermota Turinga i dr. Davida Kenyona. Wymagany osobny bilet.
Niedziela, 26 lipca, godz. 10:30–15:00
Program
10:30–11:00
Mansion Ballroom – Wykład wprowadzający o związkach Bletchley Park z polskimi kryptologami.
11:30–12:30
Mansion Ballroom – Spotkanie z autorem Robertem Gawłowskim. Historia Mariana Rejewskiego, człowieka, który zapoczątkował rewolucję w kryptologii.
13:00–14:00
Mansion Ballroom – Wykład ekspertów Centrum Szyfrów Enigma z Poznania.
14:30–15:30
Mansion Ballroom – Drugi wykład Roberta Gawłowskiego poświęcony Marianowi Rejewskiemu.
11:00–16:00
Mansion Library – Pokaz cyklometru.
12:00–12:30
Hut 1 – Demonstracja działania Enigmy.
14:30–15:00
Hut 1 – Druga demonstracja działania Enigmy.
11:00–16:00
Hut 12 – Rodzinne warsztaty kreatywne inspirowane pracą polskich kryptologów.
11:00–16:00
Kort tenisowy – Namiot Odkrywców. Spotkanie z zespołem Centrum Szyfrów Enigma oraz prezentacja eksponatów.
12:30–13:00
Teren zielony – Występ zespołu wokalno – tanecznego Mazury Dance Company.
13:30–15:00
Teren zielony – Koncert Katy Carr.
ŹRÓDŁO : Instytut Kultury Polskiej w Londynie
Polish Sue 
Leave a comment